Kunstenaar Jeroen (59) filmde zijn eigen psychose en laat dat nu in de bios zien: ‘Het gaat meestal goed met mij’
Je eigen psychose in beeld brengen, je moet die beslissing maar durven nemen. Kunstenaar Jeroen Kooijmans (59) nam die beslissing en laat de beelden vanaf morgen in zijn film Love-22-Love zelfs in de bioscoop zien.
10 september is niet zomaar gekozen, want het is morgen World Suicide Prevention Day. Metro bekeek Love-22-Love alvast voor de Filmrecensie van de Week. Niet omdat deze titel bioscoopkassa’s gaat doen rinkelen, maar omdat het onderwerp psychose bijzonder is. We verklappen alvast: het is geen alledaagse film die je kunt gaan zien.
Psychose is niet alleen het onderwerp in Love-22-Love
Love-22-Love is meer dan een film over de psychose die is gefilmd. Jeroen Kooijmans ziet het als een ode aan de liefde voor Elspeth Diederix, een ode aan de kunst én een ode aan zijn eigen duisternis. Daarmee is het ook geen film die alleen over zijn ziekte en depressies gaat. Hij is soms absoluut wanhopig en het is nogal wat als je kijkt naar hoe hij verstrikt raakt in de psychose. Toch is er ergens altijd die liefde en dat licht aan het einde van de tunnel, vooral zijn lichtpuntje Elspeth, zullen we maar zeggen. Die liefde is telkens weer zijn medicijn, net als schrijven in zijn dagboek.
Love-22-Love bevat zelfs beelden uit een sprankelend en dan weer donker leven van 33 jaar (1992-2025). Kooijmans kon daarbij putten uit ruim 3000 uur materiaal dat hij zelf had geschoten.
Psychose gefilmd, maar Jeroen Kooijmans is er nog
Gelukkig is Jeroen Kooijmans er nog. De in Schijndel geboren, internationaal gerenommeerde kunstenaar en filmmaker studeerde aan de Gerrit Rietveld Academie. Daar leerde hij Elspeth kennen, met wie hij drie dochters heeft. Zijn werk werd onder meer getoond in Tate Modern in Londen, PS1/MoMA en The New Museum in New York en het Stedelijk Museum Amsterdam. De vraag hoe het momenteel met hem gaat, beantwoordde hij na de première van Love-22-Love op het IDFA Film Festival: „Meestal gaat het goed met mij.”
Pijnlijk moment vanuit een psychiatrisch centrum
Helaas ging het vaak helemaal niet goed, wordt aan het begin van de film meteen duidelijk. Jeroen Kooijmans filmt als zo vaak zichzelf: „Ik lig in een gekkenhuis, het is niet best. Ik wil begraven worden, ik ga dood, help me.” Het is een pijnlijk moment uit een psychiatrisch centrum in Manhattan in 2002. Meteen verspringt het beeld naar een vrolijk tafereel tien jaar eerder, met zijn lachende vriendin die in een meertje spartelt.
Zo gaat het eigenlijk een film lang, zonder logische volgorde. Het zijn mooi gefilmde flarden van van alles en nog wat, mooi gemonteerd en een kunstwerk op zich. ‘Een beetje vreemd, maar wel lekker’ is een slogan van een oude drankreclame, die ook goed bij Love-22-Love past.
Jeroen Kooijmans hoopt altijd dat hij nog 5 jaar te leven heeft
Kooijmans twijfelde lang geleden of hij Elspeth over zijn depressies zou vertellen, uit angst voor haar reactie. „Maar ze is te gek.” Nu geeft hij zich bloot in de bios, voor iedereen die zijn levensverhaal interessant vindt. Soms wordt hij in dat leven tien jaar ouder in twee maanden, zegt hij zelf. Soms ook vijf jaar jonger in slechts één maand. Zijn relatie hield ook niet altijd stand. Dan „was kunst belangrijk, daar ben ik mee getrouwd”. En altijd hoopt Kooijmans dat hij nog vijf jaar te leven heeft; dat lijkt hem prima. Hij hoopte het tien jaar geleden, vijf jaar geleden en waarschijnlijk nog steeds.
Langzaam neemt de film je mee naar zijn eigen wens: een psychose filmen. Dat houdt hij op dat moment voor de buitenwereld geheim, maar hij denkt dat het goed is om zijn fucking demonen onder ogen te komen. Kooijmans hoopt daarmee de vraag ‘of de kunst misschien zijn demonen voedt’ te kunnen beantwoorden. Het nadeel, weet hij zelf: het is levensgevaarlijk. Kooijmans kan echter nergens anders meer aan denken.
Love-22-Love is goed te doen voor mensen die dit verhaal rond een psychose interessant vinden. Alleen maar zware kost is de film gelukkig niet, maar nogmaals: een beetje vreemd, maar wel lekker. Naakt dansen met een plant doet tenslotte niet iedereen.
Beoordeling uit 5: 2,5 (niet voor iedereen weggelegd)
Denk jij aan zelfdoding? Je bent niet alleen. Neem contact op met 113 Zelfmoordpreventie via www.113.nl of bel 113 (lokaal tarief) of 0800-0113 (gratis).
Dit zijn de best gelezen artikelen van dit moment:
- De Beleggingsrekening van Steven (32): ‘Maandelijks beleg ik zo’n 4750 euro’
- Waarom is er in Nederland een wooncrisis, en in België niet? ‘Er zijn hier vooral veel regels over wat je níét mag doen’
- CBS: 56 uitkeringsontvangers per 100 werkenden, maar vooral deze groep is opvallend groot
- Belastingdruk flink gedaald, maar niet iedereen profiteert: deze huishoudens betalen het meest
- Stelling van de dag: ‘Werkgevers moeten werknemers kunnen verplichten om op kantoor te werken’
