Met slogans als ‘trotse slet’ heroveren vrouwen hun plek op straat, in musea en in de natuur

De vrouw als slet of heks. Dit zijn twee krachtige stereotypen die vrouwen als onrein of slecht afschilderen, en die helaas nog steeds springlevend zijn, zoals blijkt uit de populariteit van influencers als Andrew Tate. Misschien wel de beste manier om sletschandalen onschadelijk te maken, is door scheldwoorden als bijnamen te gebruiken: Trotse slet! Steek heks! Dat is precies wat kunstenaar Lara Schnitger (1969) doet met haar aanstekelijke, activistische textielkunst.

In Museum Kranenburgh in Bergen, Noord-Holland, wordt het werk van Schnitger voor het eerst in vijftien jaar weer in de schijnwerpers in Nederland gebracht; de Nederlandse kunstenaar woont en werkt al vele jaren in Los Angeles. De solotentoonstelling Steek heks ontving alle Agnes van den Brandeler Museumprijs 2024 voor het vestigen van de aandacht op kunstenaars die al enige tijd onterecht onderbelicht zijn.

Een welverdiende onderscheiding. De tentoonstelling is bescheiden van omvang, maar groots van opzet. In de museumtuin hangen lappenpoppen rond bomen. Daar zijn ze achtergelaten door een gigantische oermoeder die in de tentoonstelling zelf boven je uit torent (Wie redt wie?2024). Schnitger maakte deze nieuwe installatie voor de tentoonstelling alsof een reuzin de museumtuin betrad; vandaar de bloemen en planten op haar textiele onderbenen. Ze draagt ​​haar zwarte en grijze haar in een knot en jonge mensen hangen om haar heen. Het geheel toont de kracht en ernst van de enige rol waarvoor vrouwen altijd worden beoordeeld (zelfs als ze kinderloos zijn): het moederschap. Ze staat daar met haar benen wijd uit elkaar.

Iets minder succesvol zijn het openings- en slotwerk dat Schnitger voor deze tentoonstelling maakte: Scherpe tongen in Steek heks. Met hun vlakke weergave van vrouwenfiguren uit textiel vallen ze enigszins uit de toon bij de rest van de tentoonstelling.

Activisme en geëngageerde kunst kunnen een belemmering vormen. Het is een verademing dat het werk van Schnitger nergens opdringerig overkomt. Ondanks de serieuze boodschap weet de tentoonstelling als geheel een optimistisch, vrolijk gevoel op te roepen. Dat is wat goede protestkunst doet: kritisch zijn en een hoopvol alternatief schetsen.

‘SletWandelt’

Voor het vergroten van de ruimte voor vrouwen wordt niet alleen in of rond het museum gestreden. Omdat gendergelijkheid nog steeds geen vanzelfsprekendheid is, organiseert Schnitger sinds 2021 Suffragette stad van Lowlands in Biddinghuizen tot Berlijn en New York. De titel verwijst naar de Britten suffragette-beweging die aan het begin van de 20e eeuw al opriep tot gelijke rechten voor vrouwen.

Suffragette stad is een kruising tussen protestmars en performance. Deelnemers lopen door musea, festivals of door straten en roepen slogans als ‘Een jurk is geen ja‘ in ‘Trotse slet‘. Ze dragen ontworpen door Schnitger Slet stokken en dekbedden. De Slut Sticks zijn lange stokken met daartussen ondergoed gespannen, die fungeren als een soort magische totempaal. In de tentoonstelling staan ​​ze als sculpturen opgesteld tegen een lange museummuur.

Iedereen die een trotse slet is, schaamt zich er niet voor om ruimte in te nemen voor haar seksualiteit en haar kant van het verhaal. Ze verwijzen naar de verklaring van een Canadese politieagent uit 2011, die suggereerde dat vrouwen zich niet “als sletten” moeten kleden om te voorkomen dat ze het slachtoffer worden van verkrachting. Als reactie hierop sloten mensen zich aan SletWandeltprotestmarsen tegen seksueel geweld en voor de seksuele vrijheid van vrouwen.

Het werk van Schnitger verweeft een serieuze boodschap in een speels geheel, dat uitnodigt tot interactie met het werk. Gelukkig maar, want deze textieltentoonstelling vraagt ​​om aangeraakt te worden. (Maar alleen met toestemming!) Dat kan Huis van Heldinneneen vrouwentempel versierd met textiel en pailletten. Bezoekers kunnen nieuwe tekeningen en tekst aan de muren toevoegen door tegen de pailletten te strijken. ‘Mijn andere auto is een bezem‘, is een humoristische slogan die Schnitger zelf achterliet.

In het midden van de Huis van Heldinnen twee pilaren trekken het oog naar boven. Het lijken vrouwen met geplooide rokken en de ongevulde pantykousen doen denken aan hangende borsten, even bevrijd uit hun keurslijf. Wat een vrolijk, ontspannen beeld. Steek heks brengt op aanstekelijke wijze een belangrijke boodschap over die zich staande kan houden in het museum, de tuin en in de openbare ruimte.

Om te delen





E-mail de redacteur