Verwijzing naar vrijhandel verdwijnt uit IMF-slottekst onder Amerikaanse druk

Onder Amerikaanse druk is vrijdag een verwijzing naar de wereldwijde regels voor vrijhandel geschrapt uit de slotverklaring van de jaarvergadering van het Internationaal Monetair Fonds van afgelopen week. Dit laten bronnen bij de IMF-jaarvergadering weten aan NRC.

Saoedi-Arabië, de huidige voorzitter van het beraad van de 191 IMF-lidstaten, gaf vrijdag na de jaarvergadering de slotverklaring uit. Daarin staat niet meer, zoals bij de voorjaarsvergadering in april nog, een steunbetuiging voor het „op regels gebaseerde” wereldwijde handelssysteem. Daarin speelt de Wereldhandelsorganisatie (WTO) een hoofdrol.

Het laat zien dat het de Amerikanen menens is met hun aanval op de inmiddels oude handelsorde, die werd gekenmerkt door lage handelstarieven wereldwijd. De Trump-regering strooit niet alleen met invoerheffingen, maar wil ook in internationale diplomatieke communiqués niets meer weten van het WTO-systeem. De VS vinden dat dit in de praktijk vrij baan geeft aan China, dat met staatssubsidies enorme handelsoverschotten opbouwt.

Een jaar geleden, in oktober 2024, stond nog in de eindtekst na de IMF-jaarvergadering dat lidstaten zich committeerden aan „het op regels gebaseerde multilaterale handelssysteem”. De 191 IMF-landen beloofden ook „protectionistische maatregelen te vermijden”. Dat was nog onder oud-president Joe Biden.

Bij de IMF-voorjaarsvergadering in april, de eerste onder Trump-II, werd de taal al afgezwakt. En bij de slottekst van vrijdag staat alleen nog dat er „multilaterale coördinatie” nodig is voor een „eerlijke en open mondiale economie”. Het woordje „eerlijk” reflecteert de Amerikaanse visie dat het huidige systeem níet eerlijk is.

Ook passages die gaan over klimaatverandering en de energietransitie zijn onder druk van de Trump-regering gesneuveld. In de tekst van vrijdag komt het woord ‘klimaat’ helemaal niet meer voor.

Overigens heeft de slottekst na de IMF-jaarvergadering sowieso sinds enkele jaren al een lagere diplomatieke status gekregen. Het is officieel geen communiqué meer van het voltallige IMF-ledenberaad (International Monetary and Financial Committee, IMFC), maar slechts een verklaring van het roulerende voorzitterschap daarvan („chair’s statement”).

Dit komt door onderlinge geschillen tussen de lidstaten over de Russische oorlog tegen Oekraïne. Westerse landen eisen sinds de Russische invasie van begin 2022 een veroordeling daarvan in het IMF-communiqué. Rusland, China en andere landen houden dit tegen.

Om de vergadering toch nog een beetje in harmonie te kunnen afsluiten, wordt de voorzitter van het IMFC belast met het uitgeven van een eigen verklaring (waarmee lidstaten, zoals deze week bleek, zich tóch weer ernstig mee gaan bemoeien).

Geef cadeau





Deel





Mail de redactie