50 jaar Blijf Group: ‘Eén op de vijf vrouwen in Nederland is ooit fysiek mishandeld’
Het keerpunt
Het keerpunt kwam toen Zoë’s zus onverwachts voor haar deur stond met een vragenlijst over huiselijk geweld. Haar zus had al vermoedens. “Er was geen twijfel mogelijk: ik moest daar weg. Maar het echte besef kwam toen mijn toenmalige schoonmoeder, zijn eigen moeder, me vroeg wat er aan de hand was. Ik vertelde het haar in een notendop. Ze zei: ‘Als dit nog een keer gebeurt, grijp ik in’. De volgende dag gebeurde het weer.”
De situatie escaleerde snel. “Hij keek me aan met een blik die ik nog nooit eerder had gezien. Zijn ogen waren leeg. Hij maakte een snijdende beweging over zijn keel. Ik dacht: ik ben niet meer veilig. Ik had een codewoord afgesproken met mijn zus. Ik heb het haar meteen gestuurd. Ze belde mijn schoonmoeder en toen begon alles.”
Vóór dit incident had Zoë geprobeerd om aangifte te doen. “Ik ging naar het politiebureau, maar ik moest eerst een afspraak maken. Er gingen nog een paar dagen voorbij en in de tussentijd begin je na te denken. Je hoopt dat je gezin bij elkaar kan blijven, en de twijfels beginnen weer te sluipen. Uiteindelijk heb ik besloten het niet te doen.”
Geweld tegen vrouwen: de cijfers in Nederland zijn schrikbarend
Het beeld van het vrouwenopvangcentrum
Toch kwam Zoë uiteindelijk terecht bij Blijf Groep, de grootste vrouwenopvangorganisatie van Nederland. Daar woont ze nu met haar drie kinderen in een Oranje Huis, onderdeel van Blijf Groep. “Ik had verwacht in een soort woongroep terecht te komen, waar je alles moet delen. Maar ik heb een eigen appartement met alles erop en eraan. Het enige wat ik deel, is de wasmachine en droger.”
Voor veel vrouwen zoals Zoë is de angst om gescheiden te worden van hun kinderen een belangrijke reden om niet weg te gaan. Zoë’s ex-partner had haar gemanipuleerd om te geloven dat ze geen goede moeder was. “Hij zei altijd dat ik niet goed genoeg was en dat ik een slechte moeder was,” zegt ze. “Op een gegeven moment begin je dat zelf ook te geloven. Ik dacht dat de autoriteiten hetzelfde zouden denken en dat ik niet langer voor mijn kinderen zou mogen zorgen.”
Hendriks legt uit: “De Oranje Huizen zijn zo ingericht dat vrouwen en hun kinderen een eigen plek hebben. Wij bieden alle tools die iemand en hun kinderen nodig hebben. Denk aan praktische hulp, hulp voor de kinderen of psychologische ondersteuning. Het is belangrijk dat vrouwen zich niet nog meer gevangen voelen, maar juist het idee hebben dat ze hun eigen leven weer op kunnen pakken.”
Rol van het milieu
Zoë’s ervaring onderstreept het belang van steun van de mensen om je heen. “Als je iets vermoedt, praat er dan over,” benadrukt Zoë. “De schaamte is vaak te groot om het zelf ter sprake te brengen. Mijn familie heeft me nooit in de steek gelaten, ook al voelde ik me heel ver van hen verwijderd. Ze waren al die tijd al bezig met een oplossing.”
Hendriks voegt toe: “Als maatschappij moeten we leren hoe we beter met dit probleem om kunnen gaan. Niet oordelen, maar luisteren. En ook aandacht besteden aan hoe we denken over relaties en rolpatronen. Conservatieve opvattingen over man/vrouw-rollen dragen bij aan het probleem. Denk aan influencers als Andrew Tatedie dit ouderwetse, ongeëmancipeerde imago idealiseren. Wat ik ook wil benadrukken is dat het in elke laag van onze samenleving voorkomt.”
Openheid en zichtbaarheid
Blijf Groep zet in op openheid en zichtbaarheid. “Vroeger waren opvangcentra geheim, maar dat zorgde uiteindelijk voor een vals gevoel van veiligheid”, zegt Hendriks. “Nu zijn we zichtbaar, midden in de wijk. Huiselijk geweld is een maatschappelijk probleem, niet iets dat achter gesloten deuren moet blijven.”
De fototentoonstelling in De Hallen in Amsterdam is daar een onderdeel van. Deze tentoonstelling, die tot eind september gratis te bezoeken is, vertelt de verhalen van vrouwen als Zoë. “Toen we het eerste fotobord ophingen, kwam er iemand naar ons toe om hulp te vragen. Zij had dat ook meegemaakt. Toen we het vijfde fotobord ophingen, hadden al drie mensen ons benaderd. Schokkend toch? Het laat zien hoe groot de nood is, en hoe belangrijk het is dat we zichtbaar zijn,” aldus Hendriks.
Wilt u de fototentoonstelling bezoeken of meer te weten komen over het werk van Blijf Groep? Tot eind september is de tentoonstelling gratis te zien in De Passage van De Hallen in Amsterdam.
Voelt u zich onveilig in uw eigen huis of heeft u het gevoel dat iemand in uw omgeving zich in een onveilige situatie bevindt? U kunt 24/7 bellen met Veilig Thuis op 0800 2000 voor advies of om iets te melden. U kunt ook anoniem met hen chatten. Of ga naar opvangatlas.nl/huiselijk-geweld. Is er acuut gevaar, bel dan 112.
*Zoë vertelt haar verhaal anoniem. Haar echte naam is bekend bij de redactie.
Anita werd psychisch mishandeld: ‘Je denkt altijd dat het je eigen schuld is’
