Escapisme in activisme op festival Down The Rabbit Hole

Bezoekers rennen achter hoofddeksels aan, bier waait uit bekers. De organisatie vraagt de kampeerders hun partytenten af te breken vanwege gevaarlijke situaties. Later op zaterdag zorgt het Nederlands elftal voor euforie onder de aanwezigen gekleed in oranje shirts en shorts.
De leadzanger van de Britse Yard Act reflecteerde vrijdag op de wereld en de uitslag van de Engelse verkiezingen, met gebalde vuisten riep hij: ““Bevrijd Soedan, Oekraïne, Palestina, fuck de Arbeiderspartij!”
In het altijd idyllische recreatiepark Groene Heuvels, bij Nijmegen, beleefde Down The Rabbit Hole dit jaar een turbulente editie. Misschien waren de emoties niet direct zichtbaar in de stromen bezoekers, de groepen vrienden, de oudere en jongere fans in hun glitteroutfits, die van podium naar podium zwierven. Maar onder de muzikale extase speelden ook andere gedachten onder de 45.000 bezoekers. Waarschijnlijk. Drong de toestand van de wereld ook hier door? Of draaide het weekend om festivalmagie? Was het escapisme of activisme?
/s3/static.nrc.nl/images/gn4/stripped/data118192776-1bfe87.jpg|https://images.nrc.nl/3S4rImwz_xzUtVbEci6eii13lNA=/1920x/filters:no_upscale()/s3/static.nrc.nl/images/gn4/stripped/data118192776-1bfe87.jpg|https://images.nrc.nl/rpESiouBcUBpyWua1Zvs1KF5cVM=/5760x/filters:no_upscale()/s3/static.nrc.nl/images/gn4/stripped/data118192776-1bfe87.jpg)
/s3/static.nrc.nl/images/gn4/stripped/data118192676-0aae62.jpg|https://images.nrc.nl/Yx9PxSDnlRssvqEzuaU1_pYVFTo=/1920x/filters:no_upscale()/s3/static.nrc.nl/images/gn4/stripped/data118192676-0aae62.jpg|https://images.nrc.nl/XOTJCV58b7Hb25qPFIkRRnSIaRw=/5760x/filters:no_upscale()/s3/static.nrc.nl/images/gn4/stripped/data118192676-0aae62.jpg)
Het lag niet aan de organisatoren. Ze stelden het meest gevarieerde en opwindende programma in jaren samen. Het weerspiegelde internationale trends, internationaal talent en ideeën. De Britse drummer/bandleider Yussef Dayes verbeeldde de drang naar vrijheid in zijn woordloze jazz. Tikkend op zijn drumkruk zoekt hij als een ontsnappingskunstenaar naar gaten in de rustgevende klanken van zijn toetsenist, saxofonist en bassist.
Rotsziel
Het nieuwe talent werd vooral gekozen voor soul, jazz, jazzy hiphop en Afrikaanse stijlen als amapiano en afrobeat – zozeer zelfs dat DTRH volgende week een introductie leek op North Sea Jazz. Zo was er de rock soul van de jonge Amerikaan Jalen Ngonda, die juichend zong, als een jonge Michael Jackson, en zijn versie van ‘My Funny Valentine’ afsloot met een schrille pijnkreet.
Het publiek was even enthousiast over de fantastische Zuid-Afrikaanse rapper Sho Madjozi. De elektronica van de DJ trilde repetitief en schel, terwijl Sho en haar vijf bandleden rapten, razendsnel dansten of in slow motion bewogen, alsof ze op een lopende band stonden.
Op deze manier gaf de organisatie een muzikale invulling aan maatschappelijke kwesties: een nadruk op diversiteit en de kracht van muziek om die te verspreiden. Taal doet er niet meer toe, of het nu Nederlands, Frans, Bahasa Indonesia of een lokale taal uit Togo is, de boodschap komt over.
Dutch Nusantara Beat mixt Turkse en Indonesische invloeden tot bekwame popmuziek, met vocalen van Megan de Klerk (ooit van de groep Eut) in het Bahasa. De scherpe vocalen van de licht excentrieke De Klerk zijn een baken, terwijl de gitaren psychedelisch wazig meanderen.
/s3/static.nrc.nl/images/gn4/stripped/data118192722-ad6028.jpg|https://images.nrc.nl/wwmC8xm7lvn4Gm630qFukck-CKc=/1920x/filters:no_upscale()/s3/static.nrc.nl/images/gn4/stripped/data118192722-ad6028.jpg|https://images.nrc.nl/cEaitFzyC5g4F818mBRK6MywY6k=/5760x/filters:no_upscale()/s3/static.nrc.nl/images/gn4/stripped/data118192722-ad6028.jpg)
Zondag bleek de beperkte instrumentatie van het kwintet Nana Benz du Togo een fantastisch geluid te bieden: elektronisch getik en stevig gespeelde percussie, elk nummer een ander ritme en een verrassend stempatroon van de drie in het wit geklede frontvrouwen. Ze creëerden dansbare strijdlust, met de vuisten omhoog sloegen de vrouwen hun woorden de tent in: ‘We want liberty’.
De rocksectie bestond dit jaar uit veteranen. Er was de geoliede punkrockband Bad Nerves die snel en scherp indruk maakte in de tent, er was een prikkelende show van Gaslight Anthem en er was een indrukwekkend dEUS, dat dit jaar zijn dertigjarig jubileum viert. Frontman Tom Barman sloot zijn zinnen niet altijd goed af, maar werd bijgestaan door zanger/gitarist Mauro Pawlowski, in een ‘greatest hits’-show met nummers uit alle periodes. De hechte groep speelde hectische, inventieve intermezzo’s van elkaars aanmoedigingen op viool en gitaar.
Binnen anderhalf jaar is de Britse Raye uitgegroeid tot een internationale ster die het grote veld moeiteloos vult. Tussen de nummers door praat Raye te lang en warrig, maar haar zang is indrukwekkend. De stem glijdt en kronkelt wellustig langs hoge tonen, warmbloedig in de lage. Ze begon met persoonlijke ballads als ‘Ice Cream Man’ en ‘Mary Jane’ (‘a love song to marijuana’), en eindigde dansbaar met het stoere ‘Escapism’.
/s3/static.nrc.nl/images/gn4/stripped/data118192767-71b048.jpg|https://images.nrc.nl/vknLHb-Qk9x4ycHxY5fLyNB05Hk=/1920x/filters:no_upscale()/s3/static.nrc.nl/images/gn4/stripped/data118192767-71b048.jpg|https://images.nrc.nl/3BrH7OrMd5w_bxtenadpEUk44EQ=/5760x/filters:no_upscale()/s3/static.nrc.nl/images/gn4/stripped/data118192767-71b048.jpg)
Op het hoofdpodium bewees Eefje de Visser even later de meesteres van de dosage. Met drie muzikanten en twee zangers creëert ze zinderende lagen van geluid waar de vocalen in slow motion over lijken te mijmeren, wat een suggestie van tijdloosheid wekt. Sommige tracks bloeien even op in ritmische losbandigheid, waarna de controle volgt.
Zielsverwant Michael Kiwanuka
Aan de rand van het veld stond een groot scherm opgesteld, waarop voetbalfans zaterdagavond de wedstrijd tegen Turkije bekeken. Er vloeiden vreugdetranen bij de 2-1, terwijl voor het hoofdpodium zakdoeken wapperden bij ‘Home Again’ van soulmagiër Michael Kiwanuka. De Brits/Oegandese Kiwanuka heeft een rustige voordracht, met prachtige instrumentatie, zoals in het ingetogen ‘Black Man In A White World’.
Artiesten gaven dit weekend hun eigen interpretatie van engagement, persoonlijk of sociaal. De drie hooligans van het rauw klinkende, Noord-Ierse Kneecap koppelden de kolonisatie van hun eigen land door Engeland aan de relatie tussen Israël en Gaza. Tussen de opruiende knallende songs door riepen ze op tot solidariteit. Zo ontstond er een betrokken onderstroom, op verschillende manieren. Zo ook bij Tom Barman van dEUS, die in zijn nummer ‘Worst Case Scenario’ zong: ‘Feel free/ but don’t feel too comfortable’.



