Onzekerheid over bezuinigingen in culturele sector blijft bestaan, maar geld voor talentontwikkeling in klassieke muziek
Na Prinsjesdag is het nog onzeker wat de culturele sector aan bezuinigingen te wachten staat. Minister Eppo Bruins (Onderwijs, Cultuur en Wetenschap, NSC) moet structureel 361 miljoen euro bezuinigen op de subsidies die onder zijn ministerie vallen. In november maakt hij bekend hoe dat verdeeld wordt en hoeveel daarvan naar cultuur gaat. Zoals hij dinsdagmiddag in de hal van zijn ministerie uitlegde, kan hij nog niet zeggen hoe groot de bezuinigingen op de culturele sector zullen zijn. De geplande bezuinigingen voor cultuur voor 2025 zijn nog laag: 2,15 miljoen euro.
De omstreden btw-verhoging op cultuur en sport blijft in de plannen van het kabinet staan en moet alsnog in 2026 ingaan. D66 en CDA hebben al laten weten de btw-verhoging op sport niet te willen steunen in de Eerste Kamer en stellen in plaats daarvan een belasting op e-sigaretten voor. Ook voor de btw-verhoging op cultuur willen de twee partijen een soortgelijk voorstel indienen, legde D66-fractievoorzitter en Tweede Kamerlid Rob Jetten dinsdagochtend uit. De inkomsten die met de btw-verhoging op cultuur worden opgehaald, kunnen ook worden gezocht in “niet een paar nieuwe fossiele subsidies invoeren, maar er valt ook extra geld te verdienen door belastingontwijking tegen te gaan”. D66 en het CDA hebben samen elf zetels in de Eerste Kamer, de regeringscoalitie heeft er dertig en heeft dus steun nodig.
Talentontwikkeling
Minister Eppo Bruins neemt het advies over dat de Raad voor Cultuur in juli presenteerde. In dit advies beoordeelt dit adviesorgaan welke culturele instellingen rechtstreekse landelijke cultuursubsidies van het ministerie moeten ontvangen. Bruins geeft twee regionale musea, het Groninger Museum en de Museumfabriek in Enschede, die volgens het advies geen geld ontvingen, de mogelijkheid om een nieuwe aanvraag in te dienen. Bruins vindt het belangrijk dat er in elk van de twaalf provincies een regionaal museum wordt gefinancierd.
Ook is inmiddels duidelijk hoeveel geld minister Bruins beschikbaar stelt voor talentontwikkeling in de klassieke muziek. Bij de verdeling van de vierjarige subsidies uit het Fonds voor Cultuurparticipatie zijn deze zomer vrijwel alle ontwikkelingsinstellingen voor klassiek talent buiten beschouwing gelaten. Bruins noemt dit een ‘systeemfout’. Op zijn verzoek zal het Fonds voor Cultuurparticipatie een specifieke meerjarige regeling voor talentontwikkeling in de klassieke muziek creëren, waarvoor jaarlijks 1,9 miljoen euro beschikbaar is. Dit geld komt uit de begroting van het Fonds voor Cultuurparticipatie, het Fonds Podiumkunsten en de cultuurbegroting.
Een ander lichtpuntje voor de culturele sector is het voortbestaan van het belastingvoordeel dat particulieren krijgen als ze schenken aan goede doelen – in tegenstelling tot wat in het hoofdakkoord van mei stond. Deze zogenoemde schenkingsaftrek is een belangrijke inkomstenbron voor culturele instellingen. Voor bedrijven wordt het echter minder gunstig om dergelijke schenkingen te doen. Naar schatting gaat er jaarlijks 240 miljoen euro naar cultuur uit schenkingen en legaten. Het grootste deel, 150 miljoen euro, komt van bedrijven, huishoudens schenken 60 miljoen en 30 miljoen komt uit legaten. Volgens Bruins zal deze opeenstapeling van maatregelen waar de culturele sector tegenop ziet, “minder pijnlijk zijn dan oorspronkelijk gepland volgens het hoofdakkoord”.
Minister Bruins hield dinsdag in de lobby van zijn ministerie een pleidooi voor het belang van de culturele sector. Hij vindt het geen slecht teken dat er in het regeerakkoord niets over cultuur staat: “Er staan allerlei onderwerpen niet in, en in financieel moeilijke tijden is dat misschien wel zo gek nog niet.”
