First Lady Melania Trump stond vrijdag voor verslaggevers, supporters en collega’s in het Smithsonian’s National Museum of American History in een ensemble van ijzige welvaartsbenodigdheden – een Bottega Veneta-peacoat, leren leggings en Christian Louboutin-hakken van slangenleer – en prees de deugden van een streepje zwarte stof die zigzaggend over de witte kolomjurk liep die ze droeg bij de tweede inauguratie van haar man als president, iets meer dan een jaar geleden.
Dit was niet zomaar een ruche of versiering; het was een zwartzijden gazar-samenvatting van haar biografie, zoals voorgesteld door haar oude stylist, ontwerper Herve Pierre. “De zorgvuldig gevormde zwarte vorm ‘Z’ op het lijfje aan de voorkant roept tientallen jaren van mijn vroege herinneringen, levenservaringen en invloeden op,” zei ze. “En al deze verhalen zitten diep weggestopt in hun heldere, sterke naden – voor altijd.”
Trump was daar om de toevoeging van haar jurk aan de collectie van de First Ladies Collection van het Smithsonian National Museum of American History te vieren – een traditie die al meer dan 100 jaar teruggaat en heeft geresulteerd in een van de populairste tentoonstellingen van het museum. De directeur van het museum, Anthea Hartig, prees het historische karakter van het moment, dat volgens haar ‘een nieuw pad zou helpen effenen nu mevrouw Trump de enige moderne first lady wordt die twee niet-opeenvolgende ambtstermijnen vervult’, herhaalde de secretaris van het museum, Dr. Lonnie G. Bunch III. “Dit is echt een mijlpaal op zich: de eerste First Lady die in de ruim honderd jaar dat dit museum bestaat, wordt vertegenwoordigd door twee inaugurele toga’s.”
(Het is niet verwonderlijk dat de terugkerende ruzies tussen president Donald Trump en het Smithsonian, die leidden tot de verwijdering tekst waarin de twee afzettingsprocedures van de president door de National Portrait Gallery worden genoemd, en aan kunstenaar Amy Sherald annuleren een retrospectief uit angst voor censuur, bleef ongenoemd.)
Sinds Helen Taft in 1912 voor het eerst haar inauguratiejurk uit 1909 aan het museum schonk, heeft het Smithsonian meer dan twintig jurken verzameld, onder andere uit de kledingkasten van eerste dames. Bunch noemde de eerste damestentoonstelling “zowel een tijdlijn over de Amerikaanse geschiedenis als een kijk op mode.” Er is de godinachtige witte inauguratiejurk uit 2009 van Michelle Obama, versierd met bloemen, die de voorheen onbekende Amerikaanse ontwerper Jason Wu tot een modester maakte; en de sobere fluwelen en satijnen blauwe jurk die Barbara Bush droeg tijdens de inauguratie van haar man in 1989, toen ontwerper Arnold Scassi de vaste ontwerper was voor een oud geldstel dat er graag een beetje gestoffeerd uitzag. Elk van deze looks onthult de prioriteiten en idealen van hun bestuur, in hun kleur, stemming en silhouet. De tijd verstrijkt en een hoes begint er komisch gedateerd uit te zien en dan, een paar jaar later, is hij misschien weer mooi. Net als het record van een president wordt de betekenis van een jurk in de loop der jaren genuanceerder en heroverwogen. We belonen onszelf en ons begrip van ons verleden door keer op keer opnieuw te beoordelen.
Misschien is geen enkele first lady zo nauwgezet geweest in haar stijlkeuzes als Melania Trump. Terwijl first ladies de neiging hebben om te ingetogen te zijn over te veel modegepraat en te treuren over de publieke aandacht voor zoiets kunstmatigs, heeft Trump het gezien als een van haar krachtigste instrumenten, dan wel haar meest dierbare. “Persoonlijk geniet ik van het hele ontwerpproces, van begin tot eind”, zei ze vrijdag. “Het kost tijd, het gaat langzaam, maar het eindresultaat is altijd magisch. Als je de kans hebt gehad om mijn nieuwe film ‘Melania’ te zien, weet je heel goed wat er nodig was om dit technische wonder tot leven te brengen.”
De meest meeslepende onderdelen van de anders blah ‘Melania’ zijn de uitgebreide aanpassingen die Trump ondergaat om de juiste snit van haar Adam Lippes-jas en breedgerande hoed te garanderen, en de strakke lijnen van die wit-zwarte jurk. Ze is autoritair op het gebied van de mode en dringt aan op een centimeter meer hier en minder daar, en op een iets andere sjerp bij de nek. Pierre suggereert dat ze zo veeleisend is omdat ze ooit model was, maar er is iets dat verder gaat dan kleermakerskennis die ze heeft verdiend door meedogenloos kleding aan en uit te trekken. Het is een sublieme ijdelheid die haar bezit en haar vreemd genoeg in staat stelt haar eigen uiterlijk strenger te beoordelen dan welke kleermaker of rijke Birkin-ed kledingpaard dan ook zou kunnen.
De bepalende eigenschap van Trumps twee ambtstermijnen als first lady is haar onduidelijkheid geweest. Waarom draagt ze haar hoeden zo laag? Waarom kleedt ze zich soms in wat lijkt kostuum? Wat bedoelde ze in hemelsnaam toen ze dat droeg? beruchte vermoeidheidsjas van Zara naar de zuidgrens? Ironisch genoeg beschreef Trump het ontwerp van haar inaugurele jurk vrijdag als verhelderend, bijna idealistisch simplistisch: “Het prachtige contrast tussen zwart en wit zorgt voor een sfeer die rijk is aan emoties. De Amerikaanse verbeelding verschijnt in verschillende creatieve vormen, op alle soorten doeken – en biedt vaak een duidelijk perspectief. Deze jurk spreekt met een duidelijk standpunt: een modern silhouet, gedurfd en waardig, en meedogenloos chic.”
We zullen nooit weten waarom Trump de keuzes maakt die zij maakt, in stijl of in publieke actie. Maar achter alle rook en spiegels, zo onthult haar inauguratiejurk, schuilt een heel direct mandaat: bovenal haar wens om er altijd precies zo perfect uit te zien als ze wil.
