Terwijl de wereldwijde mode-industrie zich schrap zet voor nieuwe groene supply chain-regelgeving, verwachten kledingmakers in lage-inkomenslanden zoals Bangladesh dat grote internationale merken de lasten delen. De Corporate Sustainability Due Diligence Directive (CSDDD) van de Europese Unie, die in juli werd aangenomen, vereist dat bedrijven hun wereldwijde waardeketens duurzamer maken.
De nieuwe regels over werknemersrechten en emissies kunnen de manier waarop kleding wordt gemaakt en verkocht veranderen, met name in de kledingfabrieken en textielfabrieken in Azië die verantwoordelijk zijn voor een groot deel van de vervuiling van de sector. Bangladesh, ‘s werelds op één na grootste kledingexporteur na China, heeft in het bijzonder hulp nodig van grote merken, aangezien het een politieke transitie doormaakt na massaprotesten die werden aangewakkerd door een banencrisis die de vorige regering ten val bracht.
“Terwijl we in Bangladesh onze mindset en ecosysteem hebben voorbereid op de verandering, hebben we steun nodig van onze wereldwijde kopers en onze overheid om de groene transitiedoelen te bereiken,” zei Abdullah Hil Rakib, managing director bij Team Group, een kledingleverancier in Bangladesh die ongeveer 23.000 mensen in dienst heeft. De CSDDD streeft ernaar om bedrijfspraktijken in overeenstemming te brengen met de klimaatdoelen van het Klimaatakkoord van Parijs. Grote Europese merken moeten ervoor zorgen dat hun leveranciers due diligence uitvoeren om werknemers en gemeenschappen te beschermen tegen de nadelige effecten van hun activiteiten of schadevergoeding betalen.
Volgens experts ligt de verantwoordelijkheid voor de mode-industrie vooral bij fabrieken in landen als Bangladesh, Pakistan en Cambodja. Zij moeten de hiaten in de bescherming van arbeidskrachten, mensenrechten en het milieu opvullen.
Internationale merken moeten samenwerken met deze leveranciers om te voldoen aan de nieuwe regels, zo blijkt uit een onderzoek van kledingmakers in Azië dat werd ondersteund door de Transformers Foundation, die de denimindustrie vertegenwoordigt, en GIZ FABRIC, een project van het Duitse ontwikkelingsagentschap GIZ ter ondersteuning van duurzame textielproductie in de regio.
GROEIENDE COMPLEXITEIT
De nieuwe regelgeving biedt leveranciers mogelijk een kans om te pleiten voor ethische handelspraktijken en gunstigere contracten met internationale merken, zo vertelden vertegenwoordigers van de bedrijven die achter het onderzoek zaten, in een gezamenlijk interview aan de Thomson Reuters Foundation.
Fabrikanten worstelen nog steeds met de vraag welke maatregelen ze moeten nemen en hoe ze hun deel van de geschatte investering van 1 biljoen dollar gaan financieren die de mode-industrie de komende decennia nodig heeft om de transitie naar netto nul emissies te maken.
Rakib schat dat leveranciers 20% tot 30% extra moeten investeren om hun fabrieken groener te maken.
Experts uit de industrie waarschuwen dat de CSDDD een groot aantal wettelijke wijzigingen met zich mee zal brengen in de landen waar de producten worden geproduceerd.
Nationale wetgevers zullen wetten moeten aannemen die aansluiten bij de EU-richtlijn. Merken moeten hun aanpak bedenken voor de implementatie van dergelijke wetten, en rechtbanken zullen precedenten nodig hebben om ze te handhaven, zei Matin Saad Abdullah, een professor computerwetenschappen en -techniek aan de BRAC-universiteit in Dhaka die de naleving van arbeidsrechten en milieunormen door kledingfabrieken in kaart brengt.
“De weg voorwaarts is lang en complex”, zei hij.
Merken en leveranciers hebben zeer uiteenlopende capaciteiten en plannen om te voldoen aan wat de EU een ‘eerlijke transitie’ noemt, aldus Zahangir Alam, een consultant in de mode-industrie die al dertig jaar met toonaangevende internationale merken samenwerkt op het gebied van arbeidsvraagstukken en duurzaamheid.
Zo wil de Zweedse H&M Group de CO2-uitstoot tegen 2030 met 56% verminderen, terwijl het Project Gigaton van de Amerikaanse retailer Walmart ernaar streeft om tegen 2030 1 miljard ton aan uitstoot in zijn wereldwijde waardeketen te vermijden.
Volgens Alam zullen vooral kleinere producenten moeite hebben met het bepalen welke maatregelen ze moeten nemen om aan de specifieke benchmarks van een merk te voldoen.
‘GEDEELD VERANTWOORDELIJKHEID’
Brancheverenigingen en overheidsinstanties kunnen bedrijven stimuleren om gezamenlijk de overstap te maken naar schonere en eerlijkere praktijken, aldus Rakib.
De kledingmakersvereniging van Bangladesh, genaamd BGMEA, heeft de Responsible Business Hub opgericht om leveranciers te informeren over het veranderende regelgevingslandschap. De groep creëert ook een platform om het verzamelen en delen van gegevens te vergemakkelijken. Maar leveranciers zeiden dat ze ook merken aan hun zijde nodig hebben en dat het voldoen aan de vereisten van de CSDDD een “gedeelde verantwoordelijkheid” is, zoals de richtlijn voorschrijft.
Merken worden er vaak van beschuldigd dat ze de verantwoordelijkheid afschuiven op hun leveranciers als het gaat om het garanderen van een leefbaar loon of het investeren in CO2-reductie.
Om in 2050 netto nul emissies te bereiken, zal de mode-industrie meer dan 600 miljard dollar moeten investeren in de implementatie van bestaande oplossingen en ongeveer 400 miljard dollar in de ontwikkeling van innovaties, aldus een rapport van het Apparel Impact Institute (Aii), een non-profitorganisatie die duurzame investeringen promoot.
Aii heeft het Fashion Climate Fund opgericht, dat middelen van merken en liefdadigheidsinstellingen bundelt en samenwerkt met meer dan 1.000 leveranciers om hen te helpen energie- en waterefficiëntie te bereiken, aldus Lewis Perkins, president van Aii.
Aii fungeert als een ‘clearinghouse’ om programma’s en technologieën voor koolstofreductie te identificeren en lokale leveranciers aan te moedigen deze te implementeren.
“We hebben 1.500 leveranciers met een hoog energieverbruik geïdentificeerd en streven ernaar om lokaal geproduceerde oplossingen voor koolstofreductie te ondersteunen wanneer deze aan onze criteria voldoen. Deze oplossingen worden door de leveranciers zelf geprioriteerd en er is draagvlak bij meerdere belanghebbenden, zodat alle partijen op dezelfde lijn zitten”, aldus Perkins.
STEMMEN VAN WERKNEMERS
De EU-richtlijn is ook gericht op het verbeteren van de arbeidsomstandigheden. Bedrijven moeten namelijk de veiligheid op de werkplek controleren en werknemers en vakbonden kunnen klachten over mensenrechtenschendingen indienen bij de autoriteiten.
Vakbondsleiders zeiden dat ze afwachten hoe de veranderingen worden doorgevoerd om werknemers te beschermen.
“Wanneer de wetten van kracht worden, hebben we duidelijke en eenvoudige kanalen nodig om oplossingen te vinden als er iets misgaat. Bovendien zou het mondiale Noorden een stappenplan moeten hebben om de bijscholing van werknemers te ondersteunen”, aldus Kalpona Akter, directeur van het Bangladesh Center for Workers Solidarity (BCWS).
“Bovendien zou er, ondanks alle focus van wetgevers op de transitie naar netto nul, een vergelijkbare inzet moeten zijn om werknemers te helpen omgaan met klimaateffecten zoals overstromingen en hitte”, aldus Akter.
Kledingproducerende landen zoals Bangladesh kunnen tegen 2030 66 miljard dollar aan exportinkomsten mislopen als gevolg van overstromingen en hittegolven, zo blijkt uit rapporten die het Global Labor Institute van de Cornell University in de Verenigde Staten en beleggingsbeheerder Schroders vorig jaar publiceerden.
Volgens Rakib van Team Group is Bangladesh dankzij zijn ervaring met het doorvoeren van veranderingen om de omstandigheden voor werknemers en het milieu te verbeteren, goed gepositioneerd om de nieuwe regels aan te pakken en ervoor te zorgen dat het zijn positie als toonaangevende kledingproducent ter wereld behoudt.
“Met de vooruitgang die leveranciers in Bangladesh hebben geboekt bij het beschermen van werknemers tegen brand- en elektriciteitsrisico’s – en meer dan 200 groene fabrieken die extra besparen op energie en water – blijven we een belangrijke leverancier”, aldus Rakib.
