Waarom wint Tom Morello de Sena European Guitar Award? Een gesprek gebaseerd op zijn vier gitaren

Die tegendraadse houding zorgde ervoor dat Morello (60) uitgroeide tot een baanbrekende gitarist met een geheel eigen stijl. In 1992 brak hij door met Rage Against The Machine, een explosieve crossoverband die metal, punk en hiphop samenvoegde. Terwijl rapper Zack de la Rocha zijn woede over het onrecht dat het kapitalisme veroorzaakte uitspuugde, ramde Morello niet alleen zware maar toch groovy riffs uit zijn instrument, maar fungeerde hij tegelijkertijd ook als “de dj van de band”.

In plaats van een draaitafel bleek hij te kunnen scratchen met een gitaar, door met zijn vingers over de snaren te schrapen. Nog een DJ-truc: door razendsnel een schakelaar heen en weer te klikken, kon hij zijn helse geluid maken (vaak veroorzaakt door een gitaar die over de hals stuiterde) flessenhals) stotteren. Door extra effectpedalen toe te voegen, wist hij de vervreemding naar een hoger niveau te tillen.

Hij speelde ook in de band Audioslave (met Soundgarden-zanger Chris Cornell), zat in de E Street Band van Bruce Springsteen, richtte samen met rappers Chuck D (Public Enemy) en B-Real (Cypress Hill) Prophets of Rage op en – om te voorkomen dat The Good News te veel gedempt werd – begon hij ook een solocarrière als protestzanger: The Nightwatchman.

Voor al dit innovatieve pionierswerk ontvangt Morello donderdag in Bergen op Zoom de Sena Performers European Guitar Award, die eerder al werd uitgereikt aan grootheden als Steve Vai, Brian May en Slash.

Hij geeft toe dat er ondanks het gebrek aan gitaarlessen een tijd was dat hij zichzelf als autodidactische muzikant belachelijk speelde. “Ik oefende acht uur per dag toonladders. Maar toen we moesten openen voor coverbands met geweldige, scheurende gitaristen bij een van onze eerste Rage Against The Machine-shows en ik zag weer een technisch wonder dat bezig was, dacht ik: ik wil geen hamster zijn die rondjes rent op hetzelfde wiel. Dus begon ik acht uur per dag fouten te oefenen.” Hij zocht doelbewust naar excentriciteiten. “We creëerden deze mythe waarin de gitaar onlosmakelijk verbonden is met Chuck Berry of Jimmy Page, maar het is gewoon een stuk hout met wat draden en elektronica, niets anders,” legt hij uit. “Die deconstructie was een openbaring en werd de leidraad in mijn sonische expeditie.”

Zonder mijn commerciële mislukking zou dit allemaal niet zijn gebeurd

En dat heeft ook gevolgen voor Morello’s wapenarsenaal. “Ik vind het leuk misfit gitaren”, grijnst hij. Deze outsiders, steevast bedekt met opruiende slogans, zijn iconen geworden en vormen de basis voor een gesprek.

1. BEWAPENDE DAKLOZEN

Op bestelling gemaakt (1986)

$1700 (excl. talrijke aanpassingen)

“Dit is het ergste stuk stront”, zegt Morello over zijn beroemdste gitaar, waarmee hij vanaf 1992 de wereld veroverde. “Maar wel een hele dure. Met mijn eerste salaris – ik werkte voor een Democratische senator – heb ik deze gitaar laten bouwen. Mijn grote held Steve Vai had immers ook zijn eigen model. Bij een chique winkel heb ik lukraak allerlei kenmerken afgevinkt zonder enig idee te hebben van geschikte houtsoorten, type frets of wat dan ook. Toen was mijn geld op en klonk mijn gitaar waardeloos.

“Ik heb er twintig verschillende halzen op gezet en bijna alles veranderd: alleen het stuk hout op de body is origineel. Na twee jaar worstelen gaf ik het op. Ik had zoveel mentale en artistieke bandbreedte verspild aan het proberen te repareren van een kapotte gitaar dat ik tegen mezelf zei: een kapotte gitaar zal mijn geluid zijn.

“Ik zag ‘IGNORE ALIEN ORDERS’ geschreven op Joe Strummers gitaar bij een punkband genaamd The Clash. Ik vraag me nog steeds af wat het betekent, maar ik vond het idee van een extra canvas om jezelf uit te drukken wel leuk. Bij een heel vroeg optreden van Rage Against The Machine in de Whisky a Go Go in Hollywood kwam de slogan ‘ARM THE HOMELESS’ bij me op. Ik schreef het meteen op deze gitaar, met pen. Daarom moet ik het blijven herschrijven. Dat doe ik nu al dertig jaar.

“Waarom staan ​​er ook vier witte nijlpaarden op? Dat is het enige wat ik kan tekenen: kijk maar.” Binnen enkele seconden krabbelt Morello exact hetzelfde dier op de achterkant van de setlist die voor hem op tafel ligt. Tevreden toont hij het resultaat. “Ik kan het maar op één manier: ze kijken altijd dezelfde kant op.” Hij grinnikt. “Opruiende slogans en schattig lachende nijlpaarden – ergens tussen die twee doelpalen verbergt mijn persoonlijkheid zich.

“Zonder mijn commerciële mislukking was dit allemaal niet gebeurd. Voor Rage Against The Machine zat ik in een band genaamd Lock Up. We kregen een platencontract. Ik verhuisde naar Los Angeles in de hoop een rockster te worden. Maar dat mislukte. Het label liet ons vallen: ik was 27 – niet meer superjong – en de droom was voorbij. Het bevrijdde me. Ik wilde me nooit meer druk maken over wat andere mensen dachten, of ze nu een platenmaatschappij runden of op de eerste rij zaten. Er was maar één persoon die gelukkig moest zijn, en dat was ik. Dat gaf me de moed om riffs te schrijven die te zwaar waren voor de radio en om te spelen met muzikanten die net zo radicaal waren als ik. Wat maakte het uit? Als we toch geen show krijgen, laten we dan doen wat we willen!”

2. LICHTGEVEND PAD

Fender Telecaster (1982)

“Geruild voor een versterker”

“Op deze gitaar speel ik al mijn zogenaamde drop-D riffs, zoals in ‘Doden in naam‘.Maynard [James Keenan] van Tool leerde me toen hoe het werkt: je draait de dikke E-snaar terug naar D en dan heb je nog maar één vinger nodig om een ​​akkoord te pakken. Alle grungebands uit Seattle deden dat toen.

“Ik zie mezelf al als activist sinds ik zestien was. Naast het wereldnieuws van die tijd – apartheid, Amerikaanse doodseskaders in Centraal-Amerika, de IRA-hongerstakers – was er ook racisme op mijn school. Ik zag onrecht niet alleen op tv, maar ervoer het ook in de gangen.

“Mijn activisme zit ook in de geluiden die deze gitaar maakt. Ik kan soms over-intellectualiseren, maar ik denk echt dat muziek – zelfs los van de boodschap – expliciet confronterend en politiek moet zijn. Zelfs zonder Chuck D’s briljante teksten was Public Enemy revolutionair. Iets dat de heersende normen ondermijnt – of het nu gaat om John Coltranes saxofoonspel of mijn gitaarsolo in ‘Killing in the Name’ – dwingt je ook om diepgewortelde sociale ideeën in twijfel te trekken: burgerrechten, de manier waarop we dieren behandelen, noem maar op.

“Ik ben bereid mijn fouten toe te geven. Sendero Luminoso is de naam van een revolutionaire guerrillabeweging uit Peru, het Lichtend Pad. Ik zal nooit partij kiezen voor partijen die bereid zijn burgerslachtoffers te maken. Alleen toen ik hun naam op deze gitaar schreef, leek het mij Amerikaanse propaganda. Ik had het mis: ze hebben zich misdragen en daar kan ik alleen maar tegen zijn. Ik noem deze gitaar ook niet meer ‘Sendero’, ook al staat die naam er nog steeds op. Het is goed om je zonden met je mee te dragen.”

3. ZIELENKRACHT

Fender Stratocaster (2001)

“Iets van $600?”

“Ik vond dat we tekortschoten met Rage Against The Machine. We wilden de wereld veranderen, maar hadden in tien jaar tijd maar drie platen gemaakt. Daarom wilde ik Audioslave nog politieker maken.

“Voor de repetities kwamen er activisten langs om lezingen te geven over mensenrechten, anti-imperialisme en antiracisme. Na ongeveer drie maanden besefte ik dat ik de enige was die wakker bleef. Daar lag mijn hart, maar niet dat van de band. Pas toen ik die dwang om te controleren losliet, bloeide Audioslave op.

Chris Cornell [overleden in 2017] was een briljant tekstschrijver. Soms probeerde ik hem iets in het oor te fluisteren, maar hij was vooral een groot dichter en soulvolle zanger. Een ARM THE HOMELESS-gitaar paste daar niet bij. Toen ik deze zwart-zilveren Stratocaster daar zag hangen, was het alsof hij tegen mij sprak. Na de nodige aanpassingen wist ik: deze gitaar is mijn toekomst. Met een witte viltstift schreef ik er SOUL POWER op. Klaar. En het werkte: als een poolster loodste hij mij door onze drie platen.

“We waren een grote band, die in grote stadions speelde. Maar ik wilde nog een uitlaatklep. Het was niet genoeg om alleen in Led Zeppelin te spelen. Dus begon ik folksongs te spelen.”

4. WAT HET OOK MOET

Ibanez GA60SCE (2002)

“Minder en 300 dollar”

“Ik zag een kind optreden in een opvangcentrum voor dakloze tieners in Hollywood. Zijn levensverhaal was gruwelijk, zijn gitaar was vals, zijn stem trilde, bijna niemand besteedde aandacht aan hem. Maar hij speelde alsof alles op het spel stond.

“Dat maakte iets in mij wakker. Ik kan geweldige gitaarsolo’s spelen voor honderdduizend man: geen probleem, dat is laaghangend fruit. Maar kon ik dat ook? Zo ontstond The Nightwatchman.

“Hoewel ik verwachtte een didactische protestzanger te worden, gebeurde dat niet. Ik schreef duistere, existentiële zielroerende teksten waarvan ik niet wist dat ik ze in me had, maar die heel authentiek aanvoelden. Vandaar de slogan: WHATEVER IT TAKES. Je moet alles doen om de wereld te veranderen, maar ook alles doen om de waarheid aan te boren.

“Ik weet zeker dat ik met deze gitaar de meeste, meestal gratis, shows heb gespeeld en het minst heb verdiend. Maar het was het waard: het heeft me artistiek weer wakker geschud.”

Delen





Stuur een e-mail naar de redactie