‘Alle ingrediënten van een kampioen’

• Joost Smedema

  redacteur atletiek in Tokio

Ellen van Langen reed een jaar of vijf geleden naar huis na een etentje bij de familie Laros en zei in de auto tegen haar vriend: “Goh, die Niels, dat kan weleens wat gaan worden.”

Laros is inmiddels twintig jaar en uitgegroeid tot een van de beste 1.500 meterlopers ter wereld. In de WK-finale van vanmiddag (15.20 uur) lonkt een medaille, misschien zelfs de gouden na zijn overtuigende optredens in de series en halve finales.

Van Langen, olympisch kampioen op de 800 meter in 1992, kent de ouders van Laros al lang. Ze trainde samen met Sandra en Marcel, hield na hun carrière contact en zag zo Niels en zijn broertje Lars van een afstandje opgroeien.

“Als kind vonden ze atletiek heel leuk, dat begint zoals altijd schattig. Toen kreeg ik door dat Niels best heel goed was voor zijn leeftijd. Maar ik dacht ook: hij is vijftien, laten we het nog even aanzien.”

Die puber stoomde razendsnel door naar de wereldtop. Hij liep al grote finales op de WK van 2023 (tiende) en de Olympische Spelen van Parijs (zesde). Dit jaar won hij jaar drie Diamond Leagues, waaronder de finale in Zürich, en het eindklassement.

Sebastian Coe, tweevoudig olympisch kampioen op de 1.500 meter, heeft Laros ook op zijn radar. De voorzitter van atletiekfederatie World Athletics ontmoette hem vorig jaar bij een eindejaarsgala. “Hij is heel volwassen, je merkt aan alles dat hij zich comfortabel voelt ondanks de roem en druk die op hem afkomen”, zegt Coe.

“Hij laat zich niet van de wijs brengen door alle aandacht, ook al komt die al best vroeg in zijn loopbaan. Hij is pas twintig, maar realiseert zich dat hij er hard voor moet blijven werken. De komende tien jaar kunnen heel interessant worden voor hem.”

Het is keer op keer verbazingwekkend hoe kalm Laros is. Hoe onderkoeld hij zijn races analyseert, ook als zijn lichaam gloeit en glimt van het zweet na de indrukwekkende halve finale. Hij zoekt een plek voor het duw- en trekwerk achter hem, kijkt eens om zich heen, zet aan en wint zijn race.

“Ik voelde me goed, niet fantastisch, maar deed wat ik moest doen”, klinkt het koeltjes. Terwijl juist dat zo lastig is op de 1.500 meter, weet liefhebber Coe.

“Deze afstand is als een toneelstuk met vier akten. In de eerste ronde probeert iedereen positie te kiezen. Daarna vinden de atleten hun plek en voel je de spanning toenemen. In ronde drie schiet het alle kanten op dan volgt de climax. Die opbouw maakt het zo mooi.”

Van Langen: “Niels is rustig en onderkoeld, die eigenschappen helpen hem op de 1.500 meter. Mentaal en tactisch is hij ijzersterk, hij maakt in een race vaak de goede keuzes. Veel atleten hebben tijd nodig om de afstand in de vingers te krijgen, maar het lijkt alsof hij dat al in zich had.”

Coe: “Niels is een heel interessante atleet, ik denk dat hij alle ingrediënten bezit. Hij heeft een snelle 800 metertijd en op zijn 1.500 meter kun je helemaal niks aanmerken.”

Coe: “En hij heeft een achtergrond in de cross, ik moedig jonge atleten altijd aan zich ook daar op te blijven richten. Dat levert mentaal en fysiek heel veel kracht op om de rondes door te komen.”

Die diversiteit is bruikbaar op de 1.500 meter, bevestigt Van Langen, want op een WK wordt er iets anders van hem gevraagd dan bij een Diamond League.

“Daar wordt vaak heel hard gelopen in races met een haas (een gangmaker, red.), maar op een kampioenschap heb je die niet. Het draait veel meer om tactiek. Hoe snel je ook bent, je gaat op een toernooi nooit vanzelf door de series.”

Dat bleek. Jakob Ingebrigtsen, vier jaar geleden olympisch kampioen, keerde terug na een blessure, maar kwam niet door de series. Cole Hocker, vorig jaar in Parijs goed voor goud, werd in de halve finales gediskwalificeerd voor het uitdelen van een duw.

De concurrentie komt met name van Jake Wightman en Josh Kerr, de wereldkampioenen van 2022 en 2023.

Het advies dat ervaringsdeskundige Coe aan Laros zou meegeven voor zijn eerste finale als favoriet voor de titel: “Doe alles wat je in het verleden ook gedaan hebt. Denk aan alle weken en jaren van hard trainen, denk aan wat het je heeft gekost om hier te komen. En blijf helder en logisch nadenken onder de druk.”

Of hij de grootste kanshebber is vanmiddag? “Wil je dat ik het ga jinxen? Ik denk dat hij heel goed gaat lopen. Hij heeft het in zich, maar het is aan hem om te laten zien of dat goud, zilver of brons wordt.”