Hoe de jonge generatie van Oezbekistan het gezicht van zijn creatieve economie verandert

Tasjkent, Oezbekistan
CNN
—

Oezbekistan, een land zonder zeekust in het hart van Centraal-Azië, is al lang een bron van landbouw en productie. Maar een groeiende economie en een jongere bevolking leiden tot een uitbreiding van de creatieve industrieën van het land.

De overheid heeft de afgelopen jaren flink geïnvesteerd in een reeks ambitieuze kunst- en architectuurprojecten om de Oezbeekse kunst wereldwijd te promoten. Het nieuwe Staatskunstmuseum in Tasjkent moet de grootste tentoonstellingsruimte van Centraal-Azië worden.

Odil Mukhamedov, 26, zag een kans om de sector te helpen opbouwen toen hij in 2019 de creatieve community Moc oprichtte. Die kans ontstond toen hij zich realiseerde dat er geen lokale platforms waren om ideeën te delen en op te komen voor kunstenaars.

“We begonnen alle creatieve mensen die we kenden bij elkaar te brengen: kunstenaars, muzikanten, ontwerpers, architecten,” zei hij. vertelde CNN. “De gemeenschap begon zich uit te breiden en toen begonnen we te begrijpen dat het potentieel van creatieve mensen in Oezbekistan heel groot is.”

Maak kennis met de 26-jarige ondernemer die het gezicht van de kunstscene in Oezbekistan verandert

“Als er geen industrie is, is het erg moeilijk om in deze sector te werken. Dus voor een jongere is het veel makkelijker om te migreren,” zegt hij. “En we begonnen na te denken over hoe … we de motivatie voor (de) jonge generatie konden vinden, zodat ze hier konden blijven en hun projecten konden creëren.”

Een voormalige Sovjetrepubliek, voormalig president Islam Karimov leidde Oezbekistan in 1991 naar de onafhankelijkheid. De autoritaire leider bleef aan de macht gedurende 25 jaar, tot aan zijn overlijden in 2016.

Sindsdien heeft het meest bevolkte land in Centraal-Azië een reeks politieke en economische hervormingen doorgevoerd. Deze omvatten het verlagen van handelsbarrières, het makkelijker maken voor bedrijven om zaken te doen en het openbreken van de valutamarkt. De overheidsbevordering van creatieve industrieën wordt gezien als een verlengstuk van die doelen.

De Moc collectief organiseert onafhankelijke kunstfestivals in heel Oezbekistan, waaronder een elektronisch muziekfestival in de woestijnregio van de Aralzee en een “festival der festivals” genaamd Mocfest in de hoofdstad. De Mocfest loopt van 23 tot en met 25 augustus en toont werk van jonge muzikanten, kunstenaars, chef-koks en milieuactivisten.

“We zien dat de economie van het land zich ontwikkelt,” zei Mukhamedov. “Dus het is tijd voor jonge creatievelingen om op te staan ​​en hun stem te laten horen.”

Omdat 40% van de bevolking van Oezbekistan jonger is dan 25 jaar, maken jonge Oezbeken gebruik van sociale media om met hun content een wereldwijd publiek te bereiken.

Voormalig turnster en social media-superster Asal Saparbaeva, bekend als Litto’sheeft honderden miljoenen views op TikTok en bijna 15 miljoen volgers op haar socialemediakanalen wereldwijd met haar unieke merk extreme sporten en atletische Oezbeekse stijl.

Saparbajeva en haar man, Yaroslav Nikolenko, ontwikkelde hun social mediabedrijf tijdens de pandemie en uploadde vijf tot zes video’s per dag op alle beschikbare sociale netwerken. Ze ontdekten dat het maken van video’s zonder taal toegang bood tot een breder wereldwijd publiek.

Saparbaeva voert een verbijsterende reeks acrobatiek en stunts uit, vaak in de rol van een “kelinka” of traditionele Oezbeekse bruid. Het is haar strijdkreet aan vrouwen in Centraal-Azië om te sporten en te blijven doen wat ze leuk vinden na het huwelijk.

Ze vindt dat sociale media jongeren mogelijkheden kunnen bieden om zichzelf te uiten. “School dwingt je om iets te doen, maar op internet kun je iets leren of iets voor jezelf creëren,” zegt ze. “Ik denk dat dat de reden is waarom jongeren gefascineerd zijn door dit alles. Ze zien er een toekomst in.”

Deze Tiktok-ster zet het idee van de traditionele Oezbeekse bruid op zijn kop

In Tasjkent is Human House Gallery al meer dan 20 jaar een hub voor lokale kunstenaars. Oprichtster en directeur Lola Saifi zegt dat er de afgelopen vijf jaar veel is veranderd in het land.

“Het is veel gemakkelijker geworden om zaken te doen in Oezbekistan,” zegt Saifi. “Veel gebieden zien nu groei en een vermindering van bureaucratie, wat erg belangrijk is. Wat de creatieve economie betreft, denk ik helaas dat we nog maar aan het begin staan ​​en dat de staat het verschil tussen de creatieve en niet-creatieve economieën nog niet ziet.”

Lokale kunstenaars zeggen dat ondanks officiële steun voor baanbrekende projecten is financiële steun op lokaal niveau moeilijk toegankelijk, ook al is de sector een waardevolle bijdrage aan de economie kan leveren.

“Het is hetzelfde ondernemerschap, dezelfde business als alle anderen. Het kan ook belasting betalen, het kan kansen bieden aan mensen die in afgelegen gebieden van Oezbekistan wonen,” zei ze.

Er zijn tekenen dat de creatieve economie mainstream erkenning krijgt. Dit jaar zal het land gastheer zijn van de Vierde Wereldconferentie over Creatieve Economie in oktober, dat tot doel heeft de creatieve sectoren die hard zijn getroffen door de pandemie nieuw leven in te blazen.

Dit alles komt op een moment van grote verandering voor het land, die begon toen president Shavkat Mirziyoyev in 2016 aan de macht kwam na de dood van Karimov. Sindsdien heeft het land zich opengesteld voor buitenlandse investeringen en toerisme op manieren die ondenkbaar waren tijdens het vorige regime en het Sovjettijdperk.

De vrijheid van meningsuiting blijft voor velen een zorg, maar Mukhamedov heeft goede hoop voor de toekomst van jonge creatievelingen.

“Het zal nog wel even duren, maar we zien nu al dat er veel verandert en deze verandering zal een cruciaal punt blijven voor de ontwikkeling van het hele land,” zegt hij. “We geloven echt dat de creatieve economie en makers het land naar een ander economisch niveau kunnen brengen.”